Kościół Wolnych Chrześcijan Geneza

Chociaż na świecie jest wiele religii i wyznań, Kościół (w znaczeniu biblijnym) jest tylko jeden. Potwierdza to także tzw. apostolskie wyznanie wiary. W ostatnim ustępie tego wyznania znajduje się zdanie: "Wierzę (...) w święty Kościół chrześcijański, społeczność świętych". Tych świętych tj. nowonarodzonych chrześcijan chrzci Duch Święty w jedno ciało, czyli Kościół (1 Kor 12,13). Duch Święty jednak przy budowaniu Kościoła Chrystusowego posługuje się ludźmi, którzy postawili się Jemu do dyspozycji. I dlatego to historia poszczególnych ruchów chrześcijańskich jest związana nierozdzielnie z nazwiskami wielkich Bożych mężów. I tak na przykład dzieje Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego są związane przede wszystkim z nazwiskiem Lutra, Kościoła Reformowanego - z nazwiskiem Kalwina, Kościoła Metodystycznego - z nazwiskiem Wesleya, itd. I wszyscy ci mężowie, zarówno Luter jak Kalwin, jak i wreszcie Wesley byli potrzebni, i to nawet bardzo potrzebni. Tak samo potrzebował Bóg i używał z wielkim błogosławieństwem wielu innych ludzi, którzy życie swe poświęcili Jego służbie. Ruch Wolnych Chrześcijan charakteryzuje się tym, że jego początki nie są związane z jednym nazwiskiem, lecz że zgoła w tym samym czasie Bóg powołał do tego zadania kilku mężów.

Zbory Wolnych Chrześcijan powstały na gruncie przebudzenia religijnego, jakie miało miejsce w Wielkiej Brytanii w pierwszej połowie XIX w. Wierzący z różnych chrześcijańskich Kościołów pielęgnowali od 1826 roku ze sobą bliską społeczność, nie mogli jednak, z powodu przynależenia do różnych konfesji, wspólnie "łamać chleba". W tym też czasie, pomimo dzielących ich barier, wierzący ci zaczęli sporadycznie wspólnie obchodzić wieczerzę Pańską. Jednakże stan ten nie mógł trwać na zawsze i w tej sytuacji zrodził się nowy ruch. Jako początek ruchu "braci" przyjmuje się rok 1830, kiedy to w Dublinie rozpoczęto zgromadzać się na regularne nabożeństwa. Od roku 1832 "bracia" zgromadzali się także w mieście Plymouth i od nazwy tego miasta "braci" nazywa się także "braćmi plymuckimi". Należy tutaj podkreślić, że zamiarem pierwszych "braci" nie było stworzenie odrębnej denominacji, ale zgromadzanie wierzących, aby w prostocie, bez zbędnej tradycji  pełnić służbę Bożą. Zwiastowanie "braci" trafiło na dobry grunt i w całej Wielkiej Brytanii powstawały Zbory. Czołowi "bracia" pierwszego okresu to: John Bellett, Francis Hutchinson, John Parnell, Anthony Norris Groves, Edward Cronin, William James Stokes, John Nelson Darby, Georg Müller, Charles Henry Mackintosh, Lord Radstock i Frederick Baedeker. Ruch ten jest od samego początku ruchem misyjnym i większość z wymienionych braci albo udawała się na misję, albo odbywała podróże misyjne po wielu krajach świata na wszystkich kontynentach. I tak John Parnell odwiedzał Bagdad i Indie, Anthony Norris Groves pracował misyjnie w Indiach i Bagdadzie, podobnie Edward Cronin pewien czas pracował w Bagdadzie, John Nelson Darby odwiedzał wiele krajów w Europie, Azji, Ameryce i Australii wszędzie usługując jako nauczyciel Słowa Bożego. Georg Müller był szeroko znany również poza kręgami "braci" ze względu na swą żywą wiarę i działalność charytatywną. Przeszedł on do historii Kościoła jako twórca chrześcijańskich domów dziecka, które objęły swą opieką łącznie ok. 10 000 wychowanków, przy czym na utrzymanie tych dzieci Müller nie miał żadnych stałych dochodów i nigdy nikogo poza Panem Bogiem o wsparcie tej służby nie prosił. Również on od 70 roku życia właściwie aż do swojej śmierci tj. przez około 20 lat odbywał wiele podróży misyjnych po Europie, Ameryce, Azji i Australii.

Ruch braci wolnych rozszerzył się  we wszystkich częściach świata. Ponieważ w zasadzie każdy zbór jest samodzielny, dlatego że w tym ruchu brak centralnych organów i hierarchii, a także z uwagi na to, że nie prowadzi się w nim statystyk i że "bracia" nie podkreślają swej przynależności wyznaniowej, mając społeczność ze wszystkimi dziećmi Bożymi, wolni chrześcijanie są na ogół mało znani. Są oni rozsiani po całym globie ziemskim, prowadzą działalność misyjną i charytatywną w wielu krajach, wydają książki i czasopisma, zakładają szkoły biblijne itd.